Dijital Kırıntıların İzinde

30 Haziran 2017

Jacques Herzog, Pierre de Meuron ve Ai Weiwei’nin iş birliğinden ortaya çıkan Hansel&Gretel, mimarinin psikolojik etkisiyle kamusal alan politikasını birleştirerek gözetlenme olgusunu sorguluyor.

“Kontrolümüz dışında gelişen denetlenme ve gözetlenme durumu göz önünde bulundurulursa, Hansel ve Gretel’in orijinal senaryosu çağımıza kıyasla daha az fantastik kalıyor denebilir.”

The Armory Park’ın renovasyonunu üstlenen İsveçli mimarlar Jacques Herzog ve Pierre de Meuron ile Çinli sanatçı/aktivist Ai Weiwei’nin iş birliğinden ortaya çıkan Hansel & Gretel, mimarinin psikolojik etkisiyle kamusal alan politikasını birleştirerek gözetlenme olgusunu sorguluyor. Herzog, de Meuron ve Weiwei’nin Park Armory’nin içindeki Drill Hall ve Head House’da yarattıkları davetkar ama esrarengiz atmosfer, farklı gerçeklik katmanlarında gezinmek üzere ziyaretçilerini ağırlıyor.

Tom Eccles ve Hans Ulrich Obrist’in kürate ettiği projenin ilk hedefi, Thompson Drill Hall’un geniş alanını halka açık bir parka dönüştürerek 24 saat boyunca hareket imkanı sağlamaktı. Ancak Hansel ve Gretel, başlangıç fikrinin aksine distopik bir ormanın içinde yere ışıkların yansıdığı, ziyaretçilerin kızılötesi kameralarla takip edildiği ve uçan dronların sistematik olarak her bir hareketin haritasını çıkardığı bir projeye dönüştü. Her ne kadar ünlü Hansel ve Gretel masalındaki gibi yere dökülen ekmek kırıntılarını kuşlar yemese de ziyaretçilerin arkalarında bıraktığı “dijital kırıntılar” geliştirilen takip mekanizmasıyla bir araya getirilip, saklanıyor.  

Kaynak: James Ewing

Kaynak: James Ewing

Kaynak: James Ewing

2008’de Pekin’de gerçekleştirilen olimpiyatlar için The Bird’s Nest Stadium ve 2012’de Londra’daki Serpentine Gallery Pavilion için de daha önce iş birliği yapan Jacques Herzog, Pierre de Meuron ve Ai Weiwei’nin tasarladığı küçük giriş kapısı, uzun ve karanlık bir tünele doğru ilerliyor. Bu güzergah, izleyiciyi hem tedirgin eden hem de merak uyandıran Drill Hall’un büyük alanına yönlendiriyor. İleri takip teknolojisi ile ziyaretçilerin hareketlerini yere yansıtan interaktif proje, kamusal alanda sürekli olarak gözetlenmenin ve etiketlenmenin üzerinde duruyor. Drill Hall’dan Head House’ın koridorlarına devam eden sergide Hansel ve Gretel masalındaki ekmek kırıntılarını takip ederek evin yolunu bulma konseptinin aksine, izleyicinin yere yansıyan ve onu peşinden takip eden izdüşümü, kafa karışıklığına ve kaybolmaya müsait bir atmosfer yaratıyor.
Kaynak: New York Times

Kontrolümüz dışında gelişen denetlenme ve gözetlenme durumu göz önünde bulundurulursa, Hansel ve Gretel’in orijinal senaryosu çağımıza kıyasla daha az fantastik kalıyor denebilir. Projenin internet sitesinde gözetlemenin tarihi, camera obscura’dan dronlara kadar kapsamlıca açıklanıyor. Hatta dronların askeri ve kişisel alanlardaki kullanımlarına kadar istatistiksel bilgilerin paylaşıldığı sitede The Armory Park’ı ziyaret edenlerin yaşadıkları deneyim, dünyanın dört bir yanından canlı olarak takip edilebiliyor.  

Kaynak: New York Times

Kaynak: New York Times

Ziyaretçinin dönüşümlü olarak hem izleyen hem de izlenen pozisyonuna geçtiği ve zamanımızın sosyal fenomeni haline gelen “mahremiyet” meselesini sorgulayan Hansel ve Gretel, 6 Ağustos tarihine kadar New York, The Armory Park'ta görülebilir.