Lilly Reich: İkonik tasarımların arkasındaki gizli kahraman

06 Eylül 2019

Ünlü Alman tasarım okulu Bauhaus, yıllar içerisinde onlarca ünlü tasarımcının eserleri ile anıldı fakat bir zamanlar beyaz erkeklerin domine ettiği Bauhaus dünyasında Lilly Reich bir kadın olarak var olmayı başardı.

Modernist tasarımcı ve bir Bauhaus ustası olan Lilly Reich adı çok bilinmeyen fakat özellikle mobilya tasarımları ile birçok insanın hayatına dokunan bir isim. Fakat 1900’lerin başında beyaz erkeklerin domine ettiği tasarım dünyasında adı hep geri planda kalmış, çoğu zaman adı bile anılmamış bir isim Reich.


Walter Gropius tarafından kurulan Bauhaus Okulu’nun 100. yılının kutlandığı 2019’da, tasarım tarihçileri geriye dönüp ismi ve işleri çoğu zaman göz ardı edilmiş kadın tasarımcılarının işlerine daha yakından bakıyor. Lilly Reich ise işte bu unutulmuş kadın tasarımcıların başında geliyor.


Reich’ın işleri 1926 yılında tanıştığı daha sonraları eşi olacak bir başka tasarımcı Mies van der Rohe ile geniş çevreler tarafından duyulmaya başlandı. İkili tanıştıkları yıldan itibaren birlikte çeşitli işler üretmeye başladı ve 1929 yılında açılan World Exhibition’da sergiledikleri eserleri ile dünya çapında ün kazanmayı başardılar.


Her ne kadar ikilinin işleri tasarım dünyasında yankı uyandırsa ve Rohe’nin birçok işinin arkasında Reich’in zekâsı bulunmasına rağmen Rech’ın ismi çok az işte referans olarak gösterildi. Hala satılmaya devam eden konik Barcelona ve Brno sandalye tasarımları her ne kadar sadece Rohe’ye atfedilse de tasarım tarihçileri her iki tasarımın da Reich’in parlak zekasının bir ürünü olduğu görüşünde hem fikir.


Diğer tasarımcı arkadaşlarının aksine Reich ve Rohe, 1930’ların sonunda Nazi Almanyası’nı terk etmeyi reddettiler. Arkadaşına yazdığı bir mektupta artık çok az iş alabildiğini belirtse de Reich ülkeyi terk etmek yerine sanatının beslendiği topraklarda kalmayı tercih etti. Nazi döneminde eşinin ve kendinin çizdiği yaklaşık 4,000 tasarımı arkadaşı Eduard Ludwig’in evine saklamayı başaran Reich, 1947 yılında hayatını kaybetti. Hayatını kaybettikten sonra eşinin de uzun çabaları sonucu, 1964’de Doğu Almanya’dan geri alınan çizimleri ise yine Rohe tarafından New York’taki Museum of Modern Art’a bağışlandı.