Sanat Dünyasının Yeni Rekortmeni: Hockney

26 Kasım 2018

İngiliz sanatçı David Hockney'nin ikonik resmi 'Bir Sanatçının Portresi' yaşayan bir ressamın şimdiye kadar satılan en pahalı eseri oldu. Eserin geçmişine ve anlattıklarına bakıyoruz.

"Hockney’nin çift portrelerinin en önemli özelliği iki insan arasındaki ilişkilerdeki gerilim ve enerjiyi aktarmadaki ustalığı. Bu portreyi diğer çift portrelerinden farklı kılan nokta ise izleyende fantastik ve rüya arasında konumlanan bir his uyandırması."

İngiliz sanatçı David Hockney'nin 1972 tarihli resmi ‘Bir Sanatçının Portresi’ (İki Figürlü Havuz), geçtiğimiz günlerde yapılan açık artırma ile 90.3 milyon dolara satılarak yaşayan bir sanatçının şimdiye kadar satılan en pahalı eseri olarak rekor kırdı. Eski rekor ise 12 metrelik heykeli Balon Köpek’in (1994-2000) 2013 yılında yine bir Christie's açık arttırması ile 58.400.000 dolara satılmasıyla Jeff Koons’un elindeydi.

New York Times, Hockney tablosu için “gey erkeklerinin duygusal hayatı hakkında açık bir gey sanatçı tarafından çizilen farklı bir hatıra” tanımlamasını yapıyor. BBC'ye göre de Hockney’in en ünlü işi olarak kabul edilen bu tablo, sanatçının usta olduğu iki konu türünü birleştirmekte; yüzme havuzu ve çift portreleri.

Sanatçının Amerikalı sanat öğrencisi sevgilisi Peter Schlesinger ile ayrıldıktan sonraki üç aylık yoğun bir yaratıcılık döneminde resmi yaptığı görüşler arasında. Birçok izleyici, bu sahnenin, Hockney'in on yıllardır yaşadığı Kaliforniya'da geçtiğini varsaymakta. Bilinen gerçek ise tablonun Fransa'nın güneyindeki bir havuzda çekilen fotoğraflara dayanarak, Londra'da boyandığı. Ayakta duran figür, sanatçının Londra'daki Kensington Bahçeleri'nde Schlesinger'i çektiği fotoğraflardan elde edildi. Resmi bu yönüyle aynı zamanda eski sevgiliye bir veda olarak okumak da mümkün.

Hockney, Kensington Bahçeleri'nde Peter Schlesinger'i fotoğraflarken. 1974. Fotoğraf: Jack Hazan / Buzzy Enterprises Ltd.

New York Times sanat eleştirmeni Roberta Smith, eşcinselliğin İngiltere’de suç sayıldığı bir dönemde yapıldığı göz önüne alındığında, sanatçının 1960'ların başından itibaren yaptığı eşcinsel aşk ve yoldaşlık resimlerini cesur olarak tanımlayarak genç nesillere örnek olması gerektiğini söylüyor.

81 yaşındaki Hockney, şu anda yaşayan sanatçılar arasındaki satış rekorunu elinde tutmasına rağmen, resmin şu anki sahibi olmadığı için satıştan yararlanamayacak - Resim ilk kez 1972'de Hockney’i temsil eden New York sanat galerisi aracılığıyla André Emmerich tarafından 18.000 dolara satılmıştı.

Lawrence Weschler'in David Hockney Photographs kitabının bir yazar kopyası.

İlk kez New Yorklu sanat uzmanı André Emmerich'in David Hockney’in yeni çalışmaları için hazırladığı bir sergide gösterilen eser için Hockney’nin biyografisini de yazan Christopher Simon Sykes, “hiç şüphesiz serginin yıldızı” diye bahsetmişti. Emmerich, eseri 18.000 dolar’a (ya da enflasyona göre ayarlandığında kabaca 110.000 dolar) karşılığında Amerikalı bir koleksiyonere satmıştı; Sykes’in hazırladığı biyografiye göre de bu koleksiyoner eseri hızlıca üç katı bir fiyata İngiliz bir koleksiyonere sattı. Onlarca yılın ardından ünlü resim, 1988 yılının Temmuz ayında milyarder David Geffen'in koleksiyonuna girdi. Geffen daha sonra eseri, son Christie’s arttırmasından önceki sahipleri olan İngilizlere sattı.

Bir Ressamın Portresi (İki Figürlü Havuz) için hazırlık fotoğrafı. Le Nid-du-Duc, 1972 © David Hockney.

Hockney’nin çift portrelerinin en önemli özelliği iki insan arasındaki ilişkilerdeki gerilim ve enerjiyi aktarmadaki ustalığı. Bu portreyi diğer çift portrelerinden farklı kılan nokta ise izleyende fantastik ve rüya arasında konumlanan bir his uyandırması.

Açık arttırma aynı zamanda, siyahi sanatçıların bazı resimlerinin rekor satışlarını da görerek New York Times'ın “sanat dünyasında yeni kapsayıcılık” olarak nitelendirdiği değişimin sinyalini verdi.