Ulay’a veda

13 Mart 2020

Performans sanatçısı Frank Uwe Laysiepen, namı diğer Ulay, 76 yaşında kansere yenik düştü.


Sırp sanatçı Marina Abramović ile yaptığı performanslarla dünya çapında üne kavuşan Alman performans sanatçısı Frank Uwe Laysiepen, namı diğer Ulay, lenf kanseri tedavisi gördüğü Slovenya'nın Ljubljana kentinde hayata gözlerini kapadı.


Ulay her ne kadar Abramović ile yaşadığı aşk ve birlikte gerçekleştirdikleri unutulmaz performans gösterileri ile tanınsa da 60'lı yılların sonu ve 70'li yıllarda analog fotoğraf ve polaroid ile ilgili yaptığı çalışmalar ile adından söz ettirmeye başlamıştı. 1943 yılında Almanya’da doğan sanatçı bir süre Amsterdam’da yaşadıktan ve sanat üretimi yaptıktan sonra Slovenya’ya yerleşti. 1976 yılında Abramović ile tanışan Ulay, o yıl Sırp sanatçı ile birlikte performans sanatına adım atmış oldu.



12 yıllık hem romantik hem de sanatsal iş birlikleri süresince Ulay ve Abramović birçok unutulmaz esere imza attı. Bu eserler içerisinde en kışkırtıcı olanı kuşkusuz ikilinin 1977 yılında gerçekleştirdikleri Light/Dark isimli performanslarıdır. Performans süresince birbirlerini artan bir şiddetle tokatlayan ikili daha sonraki işlerinde de bedenin fiziksel sınırlarını zorlamaya devam ettiler. Ulay ve Abramović sanat dolu ilişkilerini yine bir performans ile sonlandırdılar. Unutulmaz çift 1988 yılında Çin Seddi’nin iki ucundan yola çıkarak kilometrelerce yürüdükten sonra bir araya geldiler ve sessizce vedalaşarak farklı yollara gittiler. Çift yıllar sonra ilk defa Abramović’in 2010 yılında Museum of Modern Art’ta gerçekleştirdiği performans sırasında bir araya geldiler ve ikonik bir işe daha imza attılar.




Ulay Abramović ile ayrıldıktan sonra fotoğraf çalışmalarına geri döndü. Polaroid işlerini bir araya getirdiği Berlin Afterimages isimli projesinden sonra Ulay insanoğlu ve su arasındaki ilişkiye odaklandığı projesi Earth Water Catalogue hayata geçirdi. 2011 yılında lenf kanseri teşhisi konulan Alman sanatçı bu yıldan itibaren fotoğraf makinasını kendisine çevirdi ve biyografik belgesel niteliğindeki Project Cancer ile kanserin insan vücuduna ve psikolojisinde yarattığı tahribatı sanat severler ile buluşturdu.


Amsterdam’da bulunan Stedelijk Müzesi 2 Mart’ta hayata veda eden Ulay için bir retrospektif sergi hazırladığını duyurdu. Kasım ayında açılacağı duyurulan serginin Alman sanatçının sınırları zorlayan işlerini bir araya getirmesi bekleniyor.