Venedik Bienali Türkiye Pavyonu açıldı

24 Mayıs 2021

Venedik Bienali’nin 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi'nde, İKSV koordinasyonunu yürüttüğü Türkiye Pavyonu’nda bu yıl Neyran Turan’ın küratörlüğünde Ölçü Olarak Mimarlık başlıklı proje yer alıyor.


21 Kasım’a kadar devam edecek Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu’nda bu yıl küratör Neyran Turan’ın mimarinin iklim krizi ışığında nasıl yeni bir bakış sunabileceğini araştıran Architecture as Measure / Ölçü Olarak Mimarlık başlıklı projesi yer alıyor. İKSV’nin koordinasyonunu yürüttüğü Türkiye Pavyonu, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı katkılarıyla ve T.C. Dışişleri Bakanlığı himayesinde, Schüco Türkiye ve VitrA’nın eş sponsorluğunda gerçekleştiriliyor.



Venedik Mimarlık Bienali’nin ana mekanlarından Arsenale’de yer alan Türkiye Pavyonu’nda bulunan küratör Neyran Turan “Sergi projesine 2019’da çalışmaya başladığımız zaman bizi pandemi ile çok değişecek bir sürecin beklediğinin farkında değildik tabii ki. Projenin bu kadar uzun zamana yayılması üzerine daha fazla düşünme şansı tanıdı. Tüm dünyanın pandemiyle içinden geçtiği sıkıntılı dönemlerde mimarlığın çok daha önem kazanan rolü üzerine düşünmeye çalışan projemizi en sonunda ziyaretçiler ve izler kitlemizle paylaşabilmenin sevincini yaşıyoruz. Projemiz mimarlığın dünyayla olan ilişkisinde katkısız bir sanıktan öte, daha aktif bir rol alarak konumlandığı başka bir rota öneriyor. Pandemi, çevremizle ve birbirimizle ilişki kurma şeklimizi büyük ölçüde değiştirdi ve daha önce var olan sorunları daha belirgin ve görünür hale getirdi. Farklı karşılaşmalar sağlayabilecek bir dizi platformlar bütünü olarak gördüğümüz projemizin arzu ettiğimiz diyaloglara bir vesile olmasını diliyoruz,” diye konuştu.





Mimarlığın arka planına alternatif bir bakış


Ölçü Olarak Mimarlık projesi, yaşadığımız iklim krizi ışığında, mimarlığın kendi işleyişine dair alternatif tartışmalar yaratmayı amaçlıyor. Proje, fiziki enstalasyonu ve sürekli güncellenen web sitesiyle, Türkiye’de inşaattan bakıma, kaynak kullanımından tedarik zincirine uzanan süreçlerin çevreyle ilişkisine odaklanıyor.


Projenin çıkış noktası ise, “Tasarımın rolünü basitçe iklim değişikliği sorununa çözüm üretmeye indirgemek yerine mimarlığı, çevrenin yeniden tahayyül edildiği bir ölçü olarak düşünebilir miyiz?” sorusu. Proje ilk olarak, mimarlığın gezegene yönelik potansiyelini, kendi gündelik iç işleyişlerine bakarak değerlendirmenin önemine vurgu yapıyor.


Adını Neyran Turan’ın Mart 2020’de İngilizce olarak yayımlanan Architecture as Measure isimli kitabından alan proje, mimari sözleşmelerin, imar kanunlarının, teknik standartların, şartnamelerin veya maden çıkarımının; tedarik zincirlerinin, inşaat montajlarının, emek gücünün, bakım-onarımın ya da teftiş teamüllerinin yalnızca mimarlığın fiziksel pratiğinde derin izler bırakmadığının, aynı zamanda mimarlık için “çevre”nin ne anlama geldiğine ilişkin değer ve varsayımlarımızı da yansıttığının altını çiziyor.



Fiziki enstalasyon dört diyoramadan oluşuyor


Venedik Bienali 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi Türkiye Pavyonu’nda yer alan dört odalı Ölçü Olarak Mimarlık yerleştirmesi, Dört Diyorama adını taşıyor. (Sergi amacıyla yapılmış üç boyutlu büyük tablo olarak da tanımlanabilecek diyorama, gerçek veya kurgu bir olayın, ânın veya hikâyenin üç boyutlu olarak modellenmesi anlamına geliyor.)


Taşocağı, Lojistik, Bakım ve Onarım ve İnşaat başlıklı diyoramalardan her biri, Türkiye'de geçen kurmaca bir hikâyenin belirli mizansenlerini jenerik birer mimari sahada, sıradan ayrıntılarıyla canlandırıyor. Ziyaretçiler, bir mimari modelin içindeymişçesine diyoramalar arasında gezebiliyor.


Taşocağı Diyoraması'nda, çağlar boyu kaynak çıkarıldıktan sonra terk edilen bir mermer ocağı görülüyor. Karşımızda, açık hava müzesine doğru bir manzara var ve antik zamanlara ait inşaatların çıkarım faaliyetlerine tanıklık ediyoruz


Lojistik Diyoraması, pek çok farklı türün yeni bir ülkeye doğru çıktığı muazzam göçün rotası üzerinde bulunan büyük bir depo. Burada antik eserler ve sayısız insandan-öte yerleşimci, yapacakları nihai yolculuğu bekliyor.


Bakım ve Onarım Diyoraması, binaların ve insandan-öte yerleşimcilerin düzenli olarak ilgi ve bakım gördükleri bir onarım sahası.


İnşaat Diyoraması ise Dünya'nın gelecekteki yerleşimcilerini barındırmaya yönelik bir rekonstrüksiyon alanı.




Venedik Bienali 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi, 22 Mayıs-21 Kasım 2021 tarihleri arasında Birlikte Nasıl Yaşayacağız? (How Will We Live Together?) başlığı altında düzenleniyor. Bienalde küratörlüğünü Hashim Sarkis’in üstlendiği ana serginin yanı sıra Arsenale ve Giardini’de, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 62 ülkenin sergileri yer alıyor.


Lübnanlı mimar ve yazar Hashim Sarkis, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nün (MIT) Mimarlık ve Planlama Fakültesi’nin başında bulunuyor. Kendi adını taşıyan bir ofisi bulunan Sarkis, uzun yıllar Harvard Üniversitesi Yüksek Tasarım Okulu’nun (GSD) kadrosundaydı.